Βόμβα Τράμπ στις Σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών – Ευρωπαϊκής Ένωσης

Γράφει ο Κωτάντζης Ι. Κωνσταντίνος Ευρωπαιολόγος – Δημοσιογραφικός αναλυτής ευρωπαϊκών θεμάτων

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τράμπ να εγκαταλείψει τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν (JCPOA) αποτελεί το τρίτο χτύπημά του κατά της ευρωπαϊκής οικονομίας, μέσα σε μισό χρόνο, προσθέτοντας μεγαλύτερη αστάθεια σε μια ήδη δύσκολη περίοδο.

Η ανακοίνωση του Τράμπ εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου και αύξησε την αβεβαιότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που συνεργάζονται με το Ιράν. Η απόφαση δε, ήρθε εν μέσω εμπορικής διαμάχης μεταξύ των ΗΠΑ και άλλων μεγάλων οικονομιών, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κίνας.

Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε ότι η οικονομία της ευρωζώνης θα σημείωνε άνοδο, φέτος, κατά 2,3% και κατά 2% το 2019. Ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πιερ Μοσκοβισί παραδέχτηκε την «επιβράδυνση» της παραγωγής, αλλά επεσήμανε ότι η ανάπτυξη παρέμενε «ισχυρή». Στις προβλέψεις της, για ανοδική πορεία της οικονομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε υπολογίσει ότι οι τιμές του πετρελαίου (Μπρεντ) θα έφταναν, κατα μέσο όρο, στα $67,7 το βαρέλι το 2018 και $63,9 το 2019, αύξηση 21,5% και 16,8%, αντίστοιχα, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Νοεμβρίου.

Ωστόσο, προχθές, Τετάρτη 9 Μαΐου, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,81%, με το βαρέλι να φτάνει τα $76.

Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτές οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν ως έχουν αλλά δεν αποκλείεται να ανέβουν και άλλο τους προσεχείς μήνες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να προβεί σε προβλέψεις για το ποιος θα μπορούσε να είναι ο αντίκτυπος των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου στην ευρωπαϊκή οικονομία ή στην αγορά εργασίας της.

Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάντως, έχουν ήδη επεξεργαστεί δυσοίωνα σενάρια για τους προϋπολογισμούς τους και έχουν αποστείλει σχετικές εκθέσεις στην Επιτροπή.

Η ισπανική κυβέρνηση, για παράδειγμα, εκτιμούσε ότι αν η τιμή του βαρελιού αυξανόταν στα $75, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση κατά 0,7% του ΑΕΠ της και απώλεια 150.000 θέσεων εργασίας. Ακόμα χειρότερα, αν οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιηθούν γύρω στα $82 το βαρέλι, η ισπανική οικονομία θα μπορούσε να απωλέσει το 3,8% του ΑΕΠ της κατά την περίοδο 2018-2021 και να χαθούν 550.000 θέσεις εργασίας.

Ο κ. Μοσκοβισί δήλωσε ότι η δημοσιονομική τακτική της Ουάσιγκτον και ο προστατευτισμός του Τράμπ συνθέτουν ένα «επικίνδυνο σύμπλεγμα». Επιπλέον, η Επιτροπή προειδοποίησε ότι εάν η παγκόσμια Αλυσίδα Αξίας διαταραχθεί λόγω της εμπορικής σύγκρουσης που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ, η ευρωπαϊκή ανάκαμψη θα μπορούσε να εκτροχιαστεί.

Από την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα επηρεαστούν άμεσα καθώς θα έχουν έξι μήνες περιθώριο για να διακόψουν όλες τις δραστηριότητές τους με το Ιράν αλλιώς θα έρθουν αντιμέτωπες με κυρώσεις από τις ΗΠΑ. Εξέλιξη που θα αποτελούσε πραγματική βόμβα στις σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ.
Στέλνοντας αυστηρό μήνυμα μέσω Twitter, ο νέος πρεσβευτής στο Βερολίνο, Ρίτσαρντ Γκρένελ ξεκαθάρισε: «Οι κυρώσεις των ΗΠΑ θα στοχεύσουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας του Ιράν. Όσες γερμανικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στο Ιράν θα πρέπει να τερματίσουν τις συναλλαγές τους αμέσως».

Είναι ερώτημα το πώς θα εφαρμόσουν οι ΗΠΑ τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης και τι μηχανισμούς θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι Ευρωπαίοι για να προστατεύσουν τις επιχειρήσεις τους. Το κλίμα πάντως είναι τεταμένο και οι ΗΠΑ επιδεικνύουν επιθετικότητα ακόμα και κατά της Ευρώπης. Ο Αμερικανός υπουργός Θησαυροφυλακίου, Στίβεν Μνουσίν, δήλωσε ότι «η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα επιδιώξει δράση στο πλαίσιο πρωτοβάθμιων και δευτερογενών κυρώσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με επενδύσεις ή επιχειρήσεις στις ΗΠΑ να μπορούν να πληγούν εάν διατηρήσουν τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη».

Η απειλητική διάθεση των ΗΠΑ, συνεπώς, θέτει σε άμεσο κίνδυνο ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όπως η Airbus, η Siemens, η Peugeot-Citroen, η Renault, η Total, η Eni και η Danieli.

«Αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο να ποσοτικοποιήσουμε τον πιθανό οικονομικό αντίκτυπο της απόσυρσης των ΗΠΑ από τη συμφωνία με το Ιράν στην ευρωπαϊκή επιχειρηματική δραστηριότητα», δήλωσε η Έμμα Μαρτσεγκάλια, πρόεδρος του Business Europe, του κορυφαίου εκπροσώπου των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η κα. Μαρτσεγκάλια συμπλήρωσε ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται «νομική σαφήνεια» και ότι προσδοκά από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τις εθνικές κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βοηθήσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν «την αβεβαιότητα και τις αρνητικές συνέπειές της».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, δήλωσε ότι εργάζεται για την προστασία των «συμφερόντων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων». Η πυρηνική συμφωνία «δεν αποτελεί διμερή συμφωνία και δεν μπορεί μια μόνο χώρα να την τερματίσει μονομερώς» είπε η Ύπατη Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Φεντερίκα Μογκερίνι.

Ειδικός αναλυτής σε συνέντευξή του στο Euractiv εκτίμησε πως ο αντίκτυπος των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να είναι περιορισμένος, καθώς η τιμή του ευρώ θα είναι και αυτή υψηλότερη από το αναμενόμενο. «Οι συνέπειες θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν χάρη σε ένα ισχυρό ευρώ».
Ωστόσο, προειδοποίησε για την «ευθραυστότητα» της ευρωπαϊκής οικονομίας καθώς είναι «πολύ ευάλωτη», δεδομένης της κακής εσωτερικής της ζήτησης και της εξάρτησής της από την εξωτερική ζήτηση.

Η μειωμένη ένταση της ευρωπαϊκής παραγωγής συζητήθηκε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συνδυάστηκε με το εάν η Ένωση μπορεί να προχωρήσει στην επόμενη διεύρυνσή της εντάσσοντας στους κόλπους της τα Δυτικά Βαλκάνια.

Στο τέλος, όμως, και τα δύο θεσμικά όργανα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η «απώλεια ορμής» στην ευρωπαϊκή οικονομική δραστηριότητα οφείλεται, κυρίως, σε προσωρινούς παράγοντες.

Κοινοποιήστε
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •