Ψηφιακή Ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης

Γράφει ο Κωτάντζης Ι. ΚωνσταντίνοςΕυρωπαιολόγος – Δημοσιογραφικός αναλυτής ευρωπαϊκών θεμάτων Προ ολίγων ημερών, η Επιτροπή ανακοίνωσε πρότασή της για τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση της δικαστικής συνεργασίας σχετικά με την εκδίκαση διασυνοριακών, αστικών και εμπορικών υποθέσεων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σκοπός είναι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αποκτήσουν οικονομικότερη, αποτελεσματικότερη και ευκολότερη πρόσβαση στην αστική δικαιοσύνη. Η επίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Ισότητας των Φύλων, κ. Βιέρα Γιούροβα, δήλωσε σχετικά: «Κάθε χρόνο, πραγματοποιούνται περίπου 3,4 εκατομμύρια διασυνοριακές αστικές και εμπορικές δικαστικές διαδικασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ζουν, φοιτούν και εργάζονται σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι επιχειρήσεις επεκτείνονται σε διασυνοριακό επίπεδο. Η πρόταση αυτή θα τους δώσει πρόσβαση σε ταχύτερη και πιο προσιτή διασυνοριακή δικαιοσύνη». Από το 2008, ο κανονισμός για την επίδοση και κοινοποίηση πράξεων έχει καθιερώσει μια γρήγορη, ασφαλή και τυποποιημένη διαδικασία διαβίβασης εγγράφων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις μεταξύ των δικαστηρίων και άλλων μερών που βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε πολλές αστικές ή εμπορικές διαδικασίες, τα δικαστήρια πρέπει να συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία από άλλο κράτος-μέλος, π.χ. να εξετάζουν μάρτυρες σε διαδικασίες διαζυγίου ή σε περιπτώσεις απλήρωτων λογαριασμών μεταξύ των δύο εταιρειών. Ήδη από το 2004, ο κανονισμός περί διεξαγωγής αποδείξεων διευκολύνει την πρόσβαση στα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία. Ωστόσο, ο πίνακας αποτελεσμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της δικαιοσύνης 2018, καταδεικνύει ότι η χρήση των εργαλείων που προσφέρουν οι τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) είναι ακόμα περιορισμένη σε ορισμένες χώρες. Σε περισσότερα από τα μισά κράτη-μέλη, η ηλεκτρονική υποβολή αξιώσεων είναι περιορισμένη ή ανύπαρκτη. Μια επικαιροποιημένη επισκόπηση της χρήσης των ΤΠΕ μεταξύ δικαστηρίων και δικηγόρων δείχνει ότι τα εργαλεία ΤΠΕ χρησιμοποιούνται ευρέως σε 12 από τα 22 κράτη-μέλη που καλύπτονταν από την επισκόπηση, και ότι πέρυσι τα εργαλεία αυτά έγιναν υποχρεωτικά σε περισσότερα κράτη-μέλη. Η πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής θα καταστήσει την ηλεκτρονική ανταλλαγή εγγράφων υποχρεωτική για τα δικαστήρια ενώ θα υπάρξει και προώθηση της χρήσης τηλεδιασκέψεων για την εξέταση μαρτύρων που κατοικούν σε άλλη χώρα. Μ’ αυτόν τον τρόπο, θα είναι ευκολότερη η ακρόαση των προσώπων, χωρίς να υποχρεώνονται να ταξιδέψουν σε άλλη χώρα. Σήμερα, σε διασυνοριακές υποθέσεις, τα δικαστικά συστήματα των εμπλεκόμενων κρατών-μελών απαιτούν την υποβολή εγγράφων μέσω ταχυδρομείου, το οποίο είναι αργό και συνεπάγεται ορισμένες δαπάνες. Η μετάβαση από την αλληλογραφία σε χαρτί στην ηλεκτρονική επικοινωνία θα μπορούσε να εξοικονομήσει από €30 έως €78 εκατ., ετησίως, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τηλεδιασκέψεις θα διευκολύνουν τη διαδικασία εξέτασης, επιτρέποντας έτσι την εξοικονόμηση χρημάτων. Το κόστος για τη διασυνοριακή ακρόαση ενός διαδίκου ή ενός μάρτυρα, όταν γίνεται μέσω τηλεδιάσκεψης, συνήθως ανέρχεται σε €100, σε αντίθεση με την παρουσία στο δικαστήριο, για την οποία απαιτούνται από €400 έως και €800. Οι προτάσεις της Επιτροπής θα καθιερώσουν, επίσης, ένα ενιαίο απόκομμα αποδεικτικού παραλαβής για τα έγγραφα που στέλνονται στα άτομα και στις εταιρείες ταχυδρομικώς. Σήμερα υπάρχουν πολλά προβλήματα με τη διασυνοριακή παραλαβή εγγράφων, καθώς τα αποκόμματα διαφέρουν και συχνά δεν είναι σωστά συμπληρωμένα. Εκτιμάται ότι, με τη βελτίωση αυτή, περισσότερα από €2,2 εκατ. θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν ετησίως. Θα ενισχυθούν, ακόμα, τα δικονομικά δικαιώματα των διαδίκων καθώς και η πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Οι κανόνες θα ενισχύσουν τα δικαιώματα άμυνας, διευκρινίζοντας, για παράδειγμα, πότε και πώς μπορούν οι πολίτες να ασκούν το δικαίωμα άρνησης. Η ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης και η διασυνοριακή χρήση των τεχνολογιών επικοινωνίας θα καταστήσουν τη δικαιοσύνη πιο αποτελεσματική και λιγότερο δαπανηρή για τους πολίτες. Οι προτάσεις της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό αυτών των μηχανισμών δικαστικής συνεργασίας συμβάλλουν στη δημιουργία της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και την προώθηση της διαδικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης (e-Justice). Αποτελούν άλλο ένα καίριο βήμα που κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την οικοδόμηση ενός ισχυρού ενωσιακού συστήματος δικαιοσύνης εις όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων, στο πλαίσιο των γενικότερων οφελών που προσφέρει η ενιαία αγορά.]]>

Κοινοποιήστε
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •