Κώστας Γιουτίκας: «Όλες οι αποφάσεις μας έχουν επίκεντρο τον άνθρωπο»

Ο κ. Κώστας Γιουτίκας είναι Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κεντρικής Μακεδονίας. Είναι απόφοιτος του Αμερικανικού Κολεγίου Ανατόλια και του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Για τις δράσεις του στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ο κ. Γιουτίκας συζητά με τον Δημοσιογράφο του Βήμα Press και ειδικού επί Ευρωπαϊκών Θεμάτων και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού Κωτάντζη Κων/νο.

Κύριε Γιουτίκα, από την θέση ευθύνης σας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τι θα μπορούσατε να αλλάξετε, ριζικά, με στόχο την καλυτέρευση της καθημερινότητας των πολιτών;

«Η βελτίωση της ποιότητας ζωής, βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας, γιατί αυτό που θέλουμε και αυτό για το οποίο έχουμε δεσμευτεί, είναι να είμαστε πρώτα απ’ όλα ωφέλιμοι στον πολίτη.

Όλες οι επιλογές που κάνουμε και οι αποφάσεις που λαμβάνουμε έχουν στο επίκεντρο τους στον άνθρωπο. Η προσπάθεια μας αυτή που έχει αρχίσει να δίνει δείγματα γραφής σε αρκετούς τομείς, επηρεάζει και βελτιώνει την καθημερινότητά μας.

Ο στρατηγικός αναπτυξιακός σχεδιασμός που υλοποιούμε τα τελευταία πέντε χρόνια αποβλέπει στη δημιουργία μιας ισχυρής τοπικής οικονομίας, σε αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Κεντρικής Μακεδονίας, στην ανάδειξη των τοπικών προϊόντων.

Επιδιώκουμε μια ανάπτυξη για την πόλη της Θεσσαλονίκης και την ευρύτερη περιοχή, που θα είναι ευεργετική για τον άνθρωπο και φιλική προς το περιβάλλον. Για αυτό και προχωρούμε στην εξυγίανση και αξιοποίηση του δυτικού παράκτιου μετώπου, γι΄ αυτό και επιχειρούμε να βάλουμε στην καθημερινότητα μας τους εναλλακτικούς τρόπους αστικής μετακίνησης, την ηλεκτροκίνηση, και να αναδείξουμε τις καλές πρακτικές της κυκλικής οικονομίας, σεβόμενοι και προστατεύοντας το περιβάλλον.

Φυσικά τα καθημερινά προβλήματα παραμένουν πολλά, σε πολλά διαφορετικά πεδία και όλα απαιτούν ριζικές λύσεις. Δεν θα σας κουράσω απαριθμώντας σας μία – μία τις λύσεις που δώσαμε σε μια σειρά από ζητήματα. Θα σας αναφέρω μόνο τον τρόπο που κινηθήκαμε, λόγου χάριν, για την αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων που υπάρχουν σε χώρους όπου συγκεντρώνονται καθημερινά χιλιάδες πολίτες, όπως είναι οι Λαϊκές Αγορές.

Με βάση τις αρμοδιότητες που είχα στην προηγούμενη θητεία μου ως Αντιπεριφερειάρχης, προχωρήσαμε σε μέτρα ορθής οργάνωσης, οριοθέτησης των πάγκων και μέτρα κατά του παρεμπορίου. Επιπλέον, δώσαμε το στίγμα μας για την εικόνα που πρέπει να εμφανίζουν και τον τρόπο που οφείλουν να λειτουργούν με την ίδρυση της πρώτης Πρότυπης Λαϊκής Αγοράς της Θεσσαλονίκης, στην οδό Καυταντζόγλου. Ένα χώρο οργανωμένο, σχολαστικά καθαρό, καλαίσθητο, πολιτισμένο, όπου ο καταναλωτής μπορεί να κάνει τα ψώνια του με άνεση, διασφαλίζοντας με τακτικούς ελέγχους ότι δεν θα πέσει θύμα αισχροκέρδειας, όπου μπορεί να διακρίνει τους παραγωγούς από τους επαγγελματίες, ενώ δώσαμε στους πωλητές ένα άρτιο περιβάλλον με υψηλά στάνταρντς συνθηκών εργασίας.

Μάλιστα αμέσως έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τη δημιουργία ανάλογων Λαϊκών Αγορών, σειρά Δήμων όχι μόνο από τη μητροπολιτική ενότητα Θεσσαλονίκης, αλλά και από την Κρήτη!»

Τι μέτρα λαμβάνετε κατά της ρύπανσης του Θερμαϊκού Κόλπου;

«Παρόλο που η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας δεν έχει ουσιαστική αρμοδιότητα και ευθύνη, πετύχαμε κάτι πολύ σημαντικό. Τα λύματα της Βιομηχανικής Περιοχής, ίσως της πιο σημαντικής πηγής ρύπανσης του Θερμαϊκού Κόλπου, οδηγούνται πλέον στη θάλασσα, επεξεργασμένα, απαλλαγμένα από επικίνδυνα μικροβιακά και άλλα φορτία.

Χρειάστηκαν πολλοί μήνες επίμονης προσπάθειας, πολλές επισκέψεις μου στη Μονάδα Κατεργασίας Αποβλήτων της ΒΙΠΕΘ, που διαχειρίζεται η ΕΥΑΘ Α.Ε. ακόμη και απόφαση μου για τη σφράγιση της Μονάδας, προκειμένου να πετύχουμε την ολοκλήρωση των τεχνικών έργων, την πλήρη και ορθή λειτουργία της, διασφαλίζοντας την ολοκληρωμένη επεξεργασία των λυμάτων που καταλήγουν στο Θερμαϊκό Κόλπο. Ο νέος διευθύνον σύμβουλος της ΕΥΑΘ Α.Ε. με τον οποίο πρόσφατα συναντήθηκα, με διαβεβαίωσε ότι η Εταιρία Ύδρευσης-Αποχέτευσης θα χρηματοδοτήσει κάποιες τελευταίες εργασίες που είναι απαραίτητες και επιτέλους θα προχωρήσει στην κατάθεση των πιστοποιητικών για την έκδοση της άδειας λειτουργίας. Στο μεταξύ οι έλεγχοι είναι τακτικοί ώστε να διασφαλίζεται ότι τα λύματα που παροχετεύονται στον Θερμαϊκό είναι καθαρά».

Ένα άλλο μεγάλο «αγκάθι» είναι η προβληματική λειτουργία σχεδόν όλων των Μονάδων Βιολογικού Καθαρισμού. Τώρα που έρχεται και το καλοκαίρι το πρόβλημα αναμένεται εντονότερο. Τι θα κάνετε;

«Μετά από 25 χρόνια λειτουργίας Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας χωρίς οργανωμένη και τακτική παρακολούθηση, η Αντιπεριφέρεια Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος έθεσε το 2017 τις βάσεις του συστηματικού ελέγχου που ολοκλήρωσε το Σεπτέμβριο του 2018. Μια σοβαρή προσπάθεια καταγραφής, χαρτογράφησης και ελέγχου των Μονάδων Βιολογικών Καθαρισμών των ΟΤΑ.

Πλέον έχουμε πλήρη και μάλιστα πολύ ακριβή, ακόμη και στις λεπτομέρειες της εικόνα, για το σύνολο των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων στην Περιφέρεια μας.

Αποστείλαμε τα δεδομένα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ώστε να επικαιροποιήσει με τη σειρά του τα στοιχεία που διέθετε. Παρακολουθούμε στενά και είμαστε αποφασισμένοι να επιβάλλουμε την ομαλή λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών, αφού προηγουμένως, καταγράψαμε τα προβλήματα και τις ελλείψεις στο σύνολο των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων. Ενημερώσαμε τους δήμους σχετικά με προβλήματα που έχουν προκύψει από τις αυτοψίες και τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να αντιμετωπιστούν. Πάρα πολλοί δήμοι, έκαναν μεγάλες προσπάθειες, ώστε οι βιολογικοί καθαρισμοί να λειτουργούν σωστά και το νερό που φεύγει από αυτούς να είναι καθαρό, πληρώντας, πάντα, κάποιες προδιαγραφές.

Σύντομα ωστόσο, ξεκινούν συστηματικοί έλεγχοι και στις 63 μονάδες βιολογικού καθαρισμού των 38 δήμων της Κεντρικής Μακεδονίας».

Ένα από τα σοβαρά προβλήματα που μας απασχολεί τακτικά είναι η ποιότητα της ατμόσφαιρας. Και τι γίνεται με την αντιμετώπιση της δυσοσμίας στη Δυτική Θεσσαλονίκη;

«Έχουμε επιτύχει να ελέγχουμε 24 ώρες το εικοσιτετράωρο την ποιότητα της ατμόσφαιρας στη Θεσσαλονίκη με ένα ευρύ, πρόσφατα αναβαθμισμένο Δίκτυο Σταθμών Μέτρησης των Αέριων Ρύπων, τόσο ως προς το εύρος των ρύπων που καταγράφονται , όσο και ως προς τον αριθμό των Σταθμών. Σύντομα μάλιστα θα τεθούν σε λειτουργία δύο νέοι Σταθμοί μέτρησης στις κεντρικές εγκαταστάσεις του Δήμου Παύλου Μελά και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Οι τιμές των ρύπων που καταγράφονται καθημερινά και τυχόν υπερβάσεις κάποιες ώρες της ημέρας, ανακοινώνονται από την Περιφέρεια για την ενημέρωση των πολιτών. Η λύση σε αυτό το πρόβλημα που εντοπίζεται στις μεγαλουπόλεις όλου του κόσμου είναι η αλλαγή νοοτροπιών και συνηθειών, που θα έχουν ως αποτέλεσμα παραδείγματος χάριν, χαμηλές εκπομπές καυσαερίων και ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος. Γι΄ αυτό και προωθούμε συστηματικά καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών.

Σε ό,τι αφορά στη δυσοσμία, με δική μου πρωτοβουλία για τη διενέργεια ερευνητικού προγράμματος σε συνεργασία με το ΑΠΘ κατέστη δυνατό, μετά από πολλές δεκαετίες άγνοιας, να εντοπιστούν επιτέλους οι πηγές της δυσοσμίας και να δρομολογηθούν αποφάσεις μεταξύ του Υπουργείου και των ΕΛΠΕ για τη λήψη μέτρων. Υποβάλλαμε κι εμείς στο υπουργείο, πολύ συγκεκριμένες προτάσεις, γιατί αυτό μόνο μπορεί να διορθώσει και να κάνει πιο αυστηρούς τους περιβαλλοντικούς όρους που διέπουν τη λειτουργία των ΕΛΠΕ. Επιδίωξα και είχα συνάντηση με το νέο Υπουργό Κ. Χατζηδάκη και τον ενημέρωσα σχετικά. Η Περιφέρεια έκανε και συνεχίζει να κάνει στο θέμα της δυσοσμίας, ό, τι δεν έκανε κανένας άλλος μέχρι σήμερα. Η Αυτοδιοίκηση και οι κάτοικοι της δυτικής Θεσσαλονίκης το αναγνωρίζουν. Είμαστε στο πλευρό των κατοίκων και των δήμων. Το έχουμε πει, κυρίως όμως το έχουμε αποδείξει. Την ίδια ώρα καταρτίσαμε το Επιχειρησιακό Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη, που τίθεται για πρώτη φορά σε εφαρμογή».

Το τελευταίο εξάμηνο, βλέπουμε μια έντονη εξωστρέφεια της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη του τόπου, όπως είναι οι συμμετοχές σε διεθνείς εκθέσεις, επενδύσεις όπως η δημιουργία στούντιο κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών στη Θέρμη κλπ. Σχετίζεται αυτό, κατά την γνώμη σας, και με την αλλαγή της κυβέρνησης;

«Εμείς στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, εργαζόμαστε με συνέπεια, από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε τη διοίκηση, στη βάση ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδιασμού, που διαμορφώνει τις προϋποθέσεις ανάκαμψης με κεντρικούς άξονες, τη μείωση των γραφειοκρατικών βαρών, τα οποία αποτελούν εμπόδιο για την επιτάχυνση των επενδύσεων, τη συστηματική αξιοποίηση του ΕΣΠΑ και κάθε άλλου χρηματοδοτικού ταμείου και ευρωπαϊκού προγράμματος για να ενισχύσουμε την καινοτομία και κατά συνέπεια την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, αλλά και για την ουσιαστική οικονομική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και την εξωστρέφειά τους.

Στο πλαίσιο αυτό είναι σε εξέλιξη η έκδοση προσκλήσεων ύψους 120 εκ. ευρώ, για την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας που αφορούν μεταξύ άλλων στην ενίσχυση των ιδιωτικών ερευνητικών υποδομών και την ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων.

Ήδη από το ΕΣΠΑ Κεντρικής Μακεδονίας χρηματοδοτούμε 118 επενδυτικά σχέδια ΜΜΕ, στους τομείς του εμπορίου και της παροχής υπηρεσιών με συνολικά 10 εκ. ευρώ. Παράλληλα διαθέτουμε 52 εκ. ευρώ για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων ή τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων στους τομείς της μεταποίησης και του τουρισμού. Ολοκληρώνουμε τις διαδικασίες για τη χορήγηση των κουπονιών τεχνολογίας, με στόχο την ψηφιακή αναβάθμιση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, συνολικού προϋπολογισμού 3,5 εκ. ευρώ. Θα επιχορηγηθεί το 100% του επενδυτικού σχεδίου και οι δικαιούχοι θα λάβουν ενίσχυση έως και 15.000 ευρώ ο καθένας!

Χρηματοδοτούμε τη δράση «Κουπόνια Καινοτομίας», με ευρωπαϊκούς πόρους ύψους 4 εκ. ευρώ για την ενίσχυση των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων της Κεντρικής Μακεδονίας προκειμένου για την αγορά υπηρεσιών από φορείς καινοτομίας.

Από τον Αναπτυξιακό Νόμο χρηματοδοτούμε 99 επιχειρήσεις με το συνολικό ποσό των 51,5 εκ ευρώ. Ταυτόχρονα έχουμε ξεκινήσει την αξιολόγηση άλλων 67 επενδυτικών σχεδίων, συνολικής επιχορήγησης ύψους 31,4 εκ. ευρώ.

Η μεταβίβαση του 85% των υπογραφών των διοικητικών πράξεων στο επίπεδο των διοικητικών στελεχών είναι εδώ και πολλούς μήνες γεγονός, μαζί με την ηλεκτρονική υπογραφή και την ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων.

Δημιουργήσαμε την πρώτη στην Ελλάδα Αυτοτελή Διεύθυνση Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας, μια one-stop-shop υπηρεσία, που εξυπηρετεί άμεσα και αποτελεσματικά τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές».

Είναι έτοιμη η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της «Πράσινης Συμφωνίας» που ανακοίνωσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

«Ο εγκεκριμένος Περιφερειακός μας Σχεδιασμός για την ολοκληρωμένη διαχείριση των αποβλήτων, χρηματοδοτεί και υλοποιεί πράσινες υποδομές, όπως η ανάπτυξη δικτύων πράσινων σημείων στους Δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, μονάδες κομποστοποίησης βιοαποβλήτων και εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Τις προηγούμενες μέρες χρηματοδοτήθηκαν από την Περιφέρεια, «πράσινα Σημεία» σε τέσσερις Δήμους της Θεσσαλονίκης, Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Βόλβης, Θερμαϊκού και Χαλκηδόνας, καθώς και σε πέντε ακόμη Δήμους, της Βέροιας, της Έδεσσας, της Νέας Ζίχνης, της Πέλλας και Πύδνας – Κολινδρού.

Τα «Πράσινα Σημεία» έχουν ως στόχο την ενίσχυση της ανακύκλωσης και την εισαγωγή σύγχρονων ορθών πρακτικών στην καθημερινή συμπεριφορά των πολιτών και των φορέων, για την ανακύκλωση των οικιακών αποβλήτων συνολικά.

Υλοποιούμε τη δέσμευση μας για την ανάπτυξη παρατηρητηρίου πρόληψης και διαχείρισης του κινδύνου διάβρωσης των ακτών μέσω της αξιοποίησης δεδομένων παρατήρησης γης, συνολικού προϋπολογισμού 1,5 εκ. ευρώ. Ήδη έχουν τοποθετηθεί οι θαλάσσιοι πλωτήρες που συνδεδεμένοι με δορυφόρο θα μας δίνουν σημαντικά στοιχεία για την παρακολούθηση του προβλήματος της διάβρωσης.

Στήνουμε «ασπίδα» προστασίας στις κοίτες του Αξιού ποταμού, τόσο από τις πλημμύρες, όσο και από παράνομες καταπατήσεις και αμμοληψίες. Συνεχίζονται οι εργασίες ενίσχυσης του παράκτιου αναχώματος από τον Γαλλικό Ποταμό ως τον Αξιό Ποταμό, για τη θωράκιση και προστασία της ευρύτερης περιοχής.

Επίσης, πετύχαμε ο πρώτος κοινόχρηστος σταθμός φόρτισης δύο ταυτόχρονα ηλεκτρικών αυτοκινήτων να βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία, μπροστά από το νέο κτίριο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στην περιοχή του λιμανιού. Έχουμε καταστήσει θεσμό, τις ετήσιες εκδηλώσεις του «Voltáρω», με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών στις πρακτικές της Βιώσιμης Αστικής Μετακίνησης, προχωρούμε στην προμήθεια ηλεκτρικών αυτοκινήτων και των φορτιστών τους για τις καθημερινές ανάγκες των υπηρεσιών της Περιφέρειας.

Εκπονούμε το Περιφερειακό Σχέδιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ) στην Κεντρική Μακεδονία. Πιστεύω ότι είμαστε έτοιμοι σε μεγάλο βαθμό για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής πράσινης συμφωνίας».