Ευρωπαϊκή Τεχνητή Νοημοσύνη: Στα Ίχνη του «Skynet»

 

Γράφει ο Κωτάντζης Ι. Κωνσταντίνος
Ευρωπαιολόγος – Δημοσιογραφικός αναλυτής ευρωπαϊκών θεμάτων

Στην ομιλία της στην ετήσια διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA), η Ύπατη Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Φεντερίκα Μογκερίνι, αναφέρθηκε στο πολύπλοκο περιβάλλον του σύγχρονου κόσμου και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι πολίτες ως μέρος αυτού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μια τεχνολογία με ραγδαία εξέλιξη και ευρύ φάσμα εφαρμογών σε πολλούς τομείς, όπως η διαχείριση δικτύων ύδρευσης, η διαχείριση ενέργειας, οι μεταφορές, η υγεία, η άμυνα και ασφάλεια κ.α.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εκτελεί γνωστικές λειτουργίες και ταυτόχρονα να προσαρμόζεται και να μαθαίνει, ώστε να γίνεται αποτελεσματικότερη. Όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, θα έχει τη δυνατότητα να καθιστά αυτόνομο, κάθε είδους οπλικό σύστημα.

Όπως είπε η κ. Μογκερίνι: «Συνεργαζόμαστε με εταιρείες τεχνολογίας, με καινοτόμους ερευνητές και με την αμυντική βιομηχανία. Η συζήτηση δεν αφορά κάποιο μακρινό μέλλον ούτε επιστημονική φαντασία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι, ήδη, μέρος της ζωής μας. Βρίσκεται στα smartphones που όλοι μας χρησιμοποιούμε, ενώ οι εφαρμογές της επεκτείνονται με απίστευτη ταχύτητα. Εφαρμόζεται πειραματικά στην υγειονομική περίθαλψη για τον ακριβή εντοπισμό του καρκίνου, ενώ συμβάλλει και στην ασφάλεια, για παράδειγμα, με την δημιουργία ισχυρότερων αμυντικών συστημάτων κατά επιθέσεων στον κυβερνοχώρο».

Ωστόσο, όπως παραδέχτηκε η Ύπατη Εκπρόσωπος, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε όπλο δημιουργώντας νέες προκλήσεις ασφαλείας αλλά και πολλά ερωτηματικά. «Εισερχόμαστε σε έναν κόσμο όπου μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα αναζητούν τον στόχο τους, αυτόνομα, και θα σκοτώνουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα παίρνει αποφάσεις ζωής και θανάτου, χωρίς άμεσο, ανθρώπινο έλεγχο» είπε η κ. Μογκερίνι, δημιουργώντας εικόνες από το δυστοπικό μέλλον του «Εξολοθρευτή» όπου υπερεξελιγμένα ανδροειδή με τεχνητή νοημοσύνη υπό την καθοδήγηση του υπερ-υπολογιστή Skynet έφεραν την ανθρωπότητα στο χείλος της εξαφάνισης.

Έχοντας, προφανώς, επίγνωση των κινδύνων που παραθέτει η κινηματογραφική ταινία, η κ. Μογκερίνι προέβη σε μια τολμηρή σύγκριση για να καταδείξει το δίπολο επικινδυνότητας/χρησιμότητας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αναφερόμενη στην εποχή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν μια ομάδα πυρηνικών επιστημόνων ξεκίνησε εκστρατεία για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, είπε ότι «άνθρωποι όπως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ήθελαν η ανθρωπότητα να ωφεληθεί από την πυρηνική ενέργεια, αλλά ήξεραν, ότι θα μπορούσε να οδηγήσει και στο τέλος της ανθρωπότητας».

Θέλοντας να δείξει ότι η επικινδυνότητα της πυρηνικής ενέργειας δεν χρειάζεται να ακυρώσει την ωφέλιμη εφαρμογή της, η κ. Μογκερίνι υπογράμμισε ότι «δεν είναι αντιφατικό, το αίτημα για περισσότερες έρευνες σε ειρηνικές εφαρμογές της πυρηνικής ενέργειας με την παράλληλη θέσπιση αυστηρών κανόνων κατά της διάδοσης των πυρηνικών».

Στη συνέχεια επεκτάθηκε τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει κανονισμούς για την προστασία της ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών από την Τεχνητή Νοημοσύνη προωθώντας, ταυτόχρονα, εφαρμογές της, στην υπηρεσία του ανθρώπου.

Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι απαιτείται συναίνεση για το «τι πρέπει και τι δεν πρέπει», να επιτρέπεται στον τομέα των αυτόνομων οπλικών συστημάτων καθώς και στενή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, βιομηχανίας και κοινωνίας των πολιτών. «Θέλουμε οι επιστήμονες και οι ερευνητές μας να κάνουν τη δουλειά τους, γνωρίζοντας ότι οι ανακαλύψεις τους δεν θα χρησιμοποιηθούν για να βλάψουν. Μπορούμε να καθορίσουμε τα όρια, το πλαίσιο των εφαρμογών της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η θέση μας σε αυτό ήταν πάντα ξεκάθαρη. Όλα τα οπλικά συστήματα πρέπει να χρησιμοποιούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, και ο άνθρωπος είναι αυτός που πρέπει να έχει τον έλεγχο της χρήσης της θανατηφόρου ισχύος» ξεκαθάρισε η κ. Μογκερίνι.

Αυτός είναι ο λόγος που η κ. Μογκερίνι δημιούργησε το Παγκόσμιο Φόρουμ Τεχνολογίας, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων από μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις τεχνολογίας, αλλά και από δεξαμενές σκέψης με σκοπό την ανάλυση των προκλήσεων από τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της άμυνας.

Η κ. Μογκερίνι υποστήριξε, επίσης, ότι η συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ. «Ο κόσμος της ασφάλειας και της άμυνας δεν είναι ίδιος με εκείνον 20 ή ακόμα και 10 χρόνια πριν. Μέχρι τις αρχές του αιώνα, η τεχνολογική καινοτομία ήταν κατευθυνόμενη, κυρίως, από τον αμυντικό τομέα. Σήμερα, ο χώρος της πολιτικής αγοράς παράγει νέες τεχνολογίες που έχουν πολλές επιπτώσεις στον στρατιωτικό τομέα και άμεσες συνέπειες στο περιβάλλον ασφαλείας μας» είπε η κ. Μογκερίνι προσθέτοντας πως «σχεδόν το 50% των παγκόσμιων ιδιωτικών επενδύσεων σε νέες επιχειρήσεις Τεχνητής Νοημοσύνης γίνεται στην Κίνα.

Εμείς, οι Ευρωπαίοι, δεν μπορούμε να χάνουμε χρόνο και δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε λιγότερο καινοτόμοι από άλλες παγκόσμιες δυνάμεις. Είναι θέμα οικονομικής ανάπτυξης αλλά και ζήτημα ασφάλειας».

Ευρωπαϊκή Άμυνα

Από το 2016, στη βάση της Παγκόσμιας Στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας (EUGS), ξεκίνησαν διάφορες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών της Ένωσης: η Συντονισμένη Ετήσια Αναθεώρηση Άμυνας (CARD), η Μόνιμη Δομημένη Συνεργασία (PESCO) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF). Το σημερινό Σχέδιο Ανάπτυξης Ικανοτήτων (CDP) της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει τον σωστό συνδυασμό των παραπάνω πρωτοβουλιών, προσδιορίζοντας τις κοινές ευρωπαϊκές ανάγκες, μεταξύ των οποίων, την ανάγκη επενδύσεων στον

τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, στη ρομποτική και στα αυτοματοποιημένα συστήματα.

«Ως Ευρωπαϊκή Ένωση, παροτρύνουμε τα κράτη-μέλη να ενώσουν τις δυνάμεις τους προς όφελος της βιομηχανίας και της συλλογικής ασφάλειας. Δημιουργήσαμε, για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή ιστορία, τη Μόνιμη Δομημένη Συνεργασία (PESCO) για την άμυνα, με τα κράτη-μέλη να ενώνουν τις δυνάμεις τους σε καινοτόμα έργα, στην έρευνα και στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων υψηλού επιπέδου».

Συνεχίζοντας, η κ. Μογκερίνι είπε ότι «για πρώτη φορά, ως Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναθέσαμε στο Ευρωπαϊκό Αμυντικό Ταμείο τη στήριξη της κοινής έρευνας και ανάπτυξης. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας έχει συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό αυτών των πρωτοβουλιών».

Είναι γεγονός, ότι μετά την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ευρωπαϊκή άμυνα θα διαμορφωθεί με γρήγορους ρυθμούς. Ωστόσο, οι τεχνολογίες της Ρομποτικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης εφαρμοζόμενες στον χώρο της άμυνας και των δικτύων θα εισάγουν στον ανθρώπινο πολιτισμό νέα δεδομένα που χωρίς κατάλληλες δικλείδες ασφαλείας που να εξασφαλίζουν την ανθρώπινη υπεροχή, θα δημιουργήσουν μια νέα μορφή παγκόσμιας, ψηφιακής ή και βιοψηφιακής συνείδησης, με ασαφή λογική, απρόβλεπτες δυνατότητες και βούληση.

Κοινοποιήστε
  • 29
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    29
    Shares
  • 29
  •  
  •